Z początkiem roku 2004 z inicjatywy Józefa Kamyckiego podjęliśmy próbę wdrożenia klastrów gospodarczych na terenie Podkarpacia. Wobec zbliżającej się akcesji do UE dostrzegaliśmy bowiem potrzebę silniejszego rozwoju przedsiębiorczości wiejskiej. Pozwoliłoby to stworzyć perspektywy dla młodego pokolenia i pokazać alternatywę dla nieuchronnej jak się zdawało emigracji.

Od początku było dla nas jasne, że takie struktury nie powstaną wskutek oddolnej inicjatywy. Jako zwolennicy wolności gospodarczej uważamy, że należy unikać regulowania wszystkiego ustawami. Jednak w tym wypadku wydawało się to słuszne z dwóch powodów:

1. Wbrew argumentom podnoszonym przez "obrońców wolności", gdy zachodzi potrzeba nowych impulsów dla gospodarki, ustawa jest najlepszym rozwiązaniem. Sejm charakteryzuje bowiem większa przejrzystość niż działania rządu czy innych ośrodków (jak ośrodki badawczo-lobbingowe). Ustawa jest w procesie legislacyjnym poddawana silniejszej krytyce i można liczyć na to iż wprowadzone przez nią reguły stworzą równe warunki dla wszystkich.
2. Wobec specyfiki rolnictwa przewidywaliśmy (jak się okazało słusznie), że mogą pojawić się problemy prawne, które można rozwiązać jedynie mocą ustawy.

Po pierwszych niepowodzeniach z ustawą napisałem list do szefa sejmowej Komisji Gospodarki posła Artura Zawiszy (PiS). List był raczej niesympatyczy w przeciwieństwie do odpowiedzi którą otrzymałem.

Gdyby wska¼nik aktywizacji zawodowej, który obecnie w naszym kraju wynosi 52%, był odrobinę większy zapewne inaczej wykorzystałbym niedzielne popołudnie. Jednak model gospodarczy w którym garstka ludzi śmiertelnie zapracowanych ma wyżywić całą resztę jest przerażający. Pytanie: co blokuje a co może zdynamizować rozwój Polski – sądzę – jest wystarczającym powodem aby zrezygnować z poobiedniej drzemki.

Jestem po lekturze dwóch ekspertyz dotyczących ustawy o grupach przedsiębiorstw rodzinnych wykonanych na zlecenie Sejmowej Komisji Rozwoju Gospodarczego. Ręce opadają. W obu przypadkach – a dotyczy to dostępnych w internecie ekspertyz Krajowej Izby Gospodarczej i Związku Rzemiosła Polskiego - mamy do czynienia z uwagami nie do „grup przedsiębiorstw rodzinnych” a „grup rodzinnych”.

Jak mozecie Panstwo zobaczyc w sejmowym serwisie internetowym http://orka.sejm.gov.pl/proc5.nsf/opisy/204.htm ustawa o grupach przedsiebiorstw rodzinnych dnia 28.12.2005 zostala skierowana do Komisji Gospodarki i Komisji Rozwoju Przedsiebiorczosci. Numer druku sejmowego: 204. Projekt ustawy zostal wniesiony z inicjatywy klubu poselskiego LPR. Podczas moich rozmów z Posel Halina Murias (poslem wnioskujacym) proponowalem czasowe wstrzymanie sie z ta inicjatywa. Realizowane sa bowiem dwa projekty finansowane z funduszy unijnych, które moga miec pozytywny wplyw na wizerunek klastrów jako nowej metody wlaczania zasobów do obrotu gospodarczego. Nalezy tu wymienic:
- realizowany przez konsorcjum: Doradztwo Gospodarcze DGA S.A., Enterplan Sp. z o.o. Enterplan Sp. z o.o., Instytut Badan nad Gospodarka Rynkowa program szkolen promujacych klastering z budzetem prawie 6 mln zl (zobacz http://www.klastry-efs.pl )
- realizowany przez Wyzsza Szkole Informatyki i Zarzadzania w Rzeszowie program wspierania gron przedsiebiorczosci (patrz http://www.ig.wsiz.edu.pl/grona/ ).

Dnia 16-go czerwca br. połączone komisje sejmowe: Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Gospodarki odrzuciły stosunkiem głosów 16 do 14 ustawę o grupach przedsiębiorstw rodzinnych – bez żadnej dyskusji na temat jej treści.

Twórca pojęcia “klaster” - M. Porter pisze w swojej książce: “Potężne siły przeciwdziałają podnoszeniu poziomu gospodarki, od przestarzałych poglądów na konkurencyjność, do starych, mocnych grup interesów prosperujących w dotychczasowych odpowiadających im warunkach.”. Ludzie zasklepieni w swych doktrynach i stereotypach stawiają stanowczy opór wszystkiemu co nowe. Jednak olbrzymie szanse i zagrożenia dla mieszkańców wsi polskiej powinny skłonić do poszukiwania najlepszych rozwiązań każdego, kto kieruje się dobrem publicznym. Okazało się jednak, że doktrynerstwo sejmowych prawników i politykierstwo uprawiane w komisjach sejmowych są silniejsze.

Można spotkać się z opinią, że państwo powinno jedynie wspierać powstawanie naturalnych klastrów. Czy więc ustawa jest potrzebna?

Nie ulega wątpliwości, że rozwój klastrów w Polsce jest sprawą na tyle istotną, że powinien być uwzględniony przy kształtowaniu polityki gospodarczej państwa. Problem jednak w tym, że klastry rozwijają się przez lata, a rządy zmieniają się w Polsce bardzo często. Ustawowe podstawy funkcjonowania klastrów tworzą bardziej stabilne warunki.

Ponadto można przytoczyć szereg istotnych argumentów za ujęciem niezbędnych zmian prawnych ułatwiających podejmowanie wspólnych inicjatyw gospodarczych w jednym akcie prawnym.

W dniu 2 czerwca odbyło się ostatnie posiedzenie podkomisji specjalnej, do spraw ustawy "O klastrach przedsiębiorstw rodzinnych" (w trakcie prac zmieniono nazwę ustawy na "O grupach przedsiębiorstw rodzinnych").

Projekt ustawy po opracowaniu przez legislatora wróci do połączonych komisji Rolnictwa oraz Gospodarki. Jeśli komisje zaakceptują projekt, jest szansa na uchwalenie ustawy jeszcze w tej kadencji Sejmu.

Trwają prace sejmowe nad ustawą. Zakończyła prace podkomisja powołana dla jej opracowania. Tekst dostepny na naszych stronach zawiera uzgodnione w podkomisji zapisy, które są podstawą dalszego opracowania

[Możliwość złagodzenia warunków przejścia na pełną księgowość ma być przedmiotem ekspertyzy. Z zapisem tym wiąże się ograniczenie możliwości uczestniczenia w grupie do mikroprzedsiębiorstw]